Ενδομητρίωση

Υπολογίζεται ότι περίπου 1 στις 10 γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας πάσχει από ενδομητρίωση, ενώ το ποσοστό είναι ακόμη υψηλότερο σε γυναίκες με υπογονιμότητα ή χρόνιο πυελικό άλγος.

Η ενδομητρίωση ταξινομείται με βάση την έκταση και το βάθος των εστιών:

• Επιπολής ενδομητρίωση: όταν οι βλάβες εντοπίζονται στην επιφάνεια του περιτοναίου.
• Εν τω βάθει ενδομητρίωση: όταν ο ιστός διηθεί βαθύτερα τους ιστούς και μπορεί να επηρεάσει έντερο, ουροδόχο κύστη ή ουρητήρες.
• Εσωτερική ενδομητρίωση (αδενομύωση): όταν ο ενδομητρικός ιστός αναπτύσσεται μέσα στο μυϊκό τοίχωμα της μήτρας.
• Εξωτερική ενδομητρίωση: όταν οι εστίες βρίσκονται εκτός μήτρας, όπως στις ωοθήκες ή στο περιτόναιο.
• Διάχυτη ενδομητρίωση: με εκτεταμένες βλάβες σε πολλά σημεία της πυέλου.
• Εντοπισμένη ενδομητρίωση: με μεμονωμένες εστίες ή κύστεις (π.χ. ενδομητριώματα στις ωοθήκες).

Η ενδομητρίωση μπορεί να εκδηλωθεί με ποικίλα συμπτώματα, τα οποία διαφέρουν από γυναίκα σε γυναίκα:

• Έντονοι πόνοι περιόδου (δυσμηνόρροια)
• Πόνος κατά τη σεξουαλική επαφή (δυσπαρευνία)
• Χρόνιο πυελικό άλγος
• Πόνος κατά την ούρηση ή την κένωση, ειδικά κατά την έμμηνο ρύση
• Υπογονιμότητα ή δυσκολία σύλληψης
• Ακανόνιστη αιμορραγία

Η ενδομητρίωση δεν είναι κακοήθης νόσος, ωστόσο μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα:

• Σχηματισμό κύστεων ωοθηκών (ενδομητριώματα)
• Συμφύσεις στην πύελο
• Υπογονιμότητα
• Χρόνιο και εξουθενωτικό άλγος που επηρεάζει την ποιότητα ζωής, την εργασία και την καθημερινότητα

Η διάγνωση βασίζεται σε:

• Λεπτομερές ιστορικό και καταγραφή των συμπτωμάτων
• Γυναικολογική εξέταση
• Υπερηχογράφημα πυέλου
• Μαγνητική τομογραφία (MRI) σε επιλεγμένες περιπτώσεις
• Λαπαροσκόπηση, η οποία αποτελεί τη μέθοδο αναφοράς, γιατί επιτρέπει άμεση διάγνωση και ταυτόχρονη θεραπεία

Η αντιμετώπιση της ενδομητρίωσης εξατομικεύεται, ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα, την επιθυμία για τεκνοποίηση και την έκταση της νόσου.

Φαρμακευτική θεραπεία

• Αναλγητικά για τον έλεγχο του πόνου
• Ορμονικές θεραπείες που μειώνουν ή καταστέλλουν την εμμηνορρυσία

Χειρουργική θεραπεία

• Λαπαροσκοπική αφαίρεση εστιών ή κύστεων ωοθηκών
• Διάλυση συμφύσεων
• Σε σοβαρές περιπτώσεις και όταν δεν υπάρχει επιθυμία για μελλοντική εγκυμοσύνη, μπορεί να χρειαστεί εκτεταμένη χειρουργική αντιμετώπιση

Υποστήριξη γονιμότητας με μεθόδους υποβοηθούμενης αναπαραγωγής

• Ο πόνος επηρεάζει την καθημερινότητα
• Υπάρχει υπογονιμότητα
• Υπάρχουν μεγάλες κύστεις ή βλάβες που προκαλούν συμπτώματα
• Υπάρχει κίνδυνος σοβαρών επιπλοκών από τη διήθηση σε όργανα